Sólin Rís 06:42 • sest 20:22 í Reykjavík

Tunglið Rís 21:47 • Sest 06:21 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 06:35 • Síðdegis: 18:56 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 00:32 • Síðdegis: 12:47 í Reykjavík

Sólin Rís 06:42 • sest 20:22 í Reykjavík

Tunglið Rís 21:47 • Sest 06:21 í Reykjavík

Flóð Árdegis: 06:35 • Síðdegis: 18:56 í Reykjavík

Fjara Árdegis: 00:32 • Síðdegis: 12:47 í Reykjavík

Leiðbeiningar Til baka

Sendu inn spurningu

Hér getur þú sent okkur nýjar spurningar um vísindaleg efni.

Hafðu spurninguna stutta og hnitmiðaða og sendu aðeins eina í einu. Einlægar og vandaðar spurningar um mikilvæg efni eru líklegastar til að kalla fram vönduð og greið svör. Ekki er víst að tími vinnist til að svara öllum spurningum.

Persónulegar upplýsingar um spyrjendur eru eingöngu notaðar í starfsemi vefsins, til dæmis til að svör verði við hæfi spyrjenda. Spurningum er ekki sinnt ef spyrjandi villir á sér heimildir eða segir ekki nægileg deili á sér.

Spurningum sem eru ekki á verksviði vefsins er eytt.

Að öðru leyti er hægt að spyrja Vísindavefinn um allt milli himins og jarðar!

Hvaða móðu er átt við þegar einhver fer yfir móðuna miklu?

Útgáfudagur:

01.04.2026

Höfundur:

Guðrún Kvaran

Upprunalega spurninginn hljóðaði svona: Hvaðan kemur orðasambandið 'að fara yfir móðuna miklu'? Hvaða móðu er verið að vísa í? Orðið móða merkir ‘fljót, á’ og þekkist þegar í fornu máli. Að fara yfir móðuna miklu merkir að ‘deyja’. Algengara e ...

Sjá nánar

Nýjustu svörin

Skoða öll nýjustu svörin

Lífvísindi: dýrafræði

Hvaða hlutverki gegnir karlfugl skógarþrasta á varptímanum?

Stjarnvísindi: almennt

Hvað eru flökkureikistjörnur og hvernig myndast þær?

Eðlisfræði: í daglegu lífi

Er hættulegt að vera í rafmagnsbíl í eldingaveðri?

Vísindadagatal 2. apríl

Vísindasagan

Sigurður Þórarinsson

1912-1983

Jarðfræðingur, eldfjalla- og jöklafræðingur, brautryðjandi t.d. í tímatali gjóskulaga og í rannsóknum á eldgosum og jöklum. Skrifaði m.a. bækur á íslensku um fræði sín.

Nánar

Dagatal hinna upplýstu

Heitir reitir

Heitir reitir eru svæði á yfirborði jarðar þar sem óvenjuheitt efni rís úr iðrum hennar. Þar er mikil eldvirkni og staðirnir rísa yfir umhverfið. Þekktir heitir reitir á jörðinni eru m.a. við Havaíeyjar, í Yellowstone-þjóðgarðinum í Bandaríkjunum og undir Íslandi, kringum Grímsvötn. Ísland hefur verið heitur reitur í að minnsta kosti 60 milljón ár.

Nánar

Íslenskir vísindamenn

Sigríður Sigurjónsdóttir

1960

Sigríður Sigurjónsdóttir er prófessor í íslenskri málfræði við Íslensku- og menningardeild Háskóla Íslands. Rannsóknir hennar hafa einkum beinst að máltöku íslenskra barna.

Nánar

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Trúarbrögð

Hvað er húsdreki og af hverju er hann í húsakimum?

Önnur svör
Í dag Í vikunni

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvers vegna klæjar mann?

Læknisfræði

Hvað er kossageit og hvernig smitast hún?

Læknisfræði

Hvað er lungnaþemba og hverjar eru afleiðingar hennar?

Læknisfræði

Hvernig lýsir sjúkdómurinn lupus sér?

Læknisfræði

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvað er fjörfiskur og hvað er til ráða?

Læknisfræði

Hvað er gyllinæð og hvernig er hægt að losna við hana?

Málvísindi: íslensk

Hvenær ber að nota hornklofa, []?

Landafræði

Hvað eru heimsálfurnar margar?

Vefmæling og notkun á vefkökum

Læknisfræði

Hvað er ennisholubólga og er hún læknanleg?

Læknisfræði

Hvað er hvítblæði og hver eru einkennin?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvað er BMI?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvað veldur vindgangi?

Trúarbrögð

Hvað var Kristur að gera milli föstudagsins langa og páskadags, samanber trúarjátninguna?

Málvísindi: íslensk

Hvort er rétt að segja „að taka rétta hæð í pólinn” eða „að taka réttan pól í hæðina”?

Læknisfræði

Hvaða hlutverk hefur gallblaðran og hvaða áhrif hefur það á líkamann ef hún er tekin?

Landafræði

Hvað eru heimsálfurnar margar?

Málvísindi: íslensk

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Lífvísindi: almennt

Hvaða áhrif hefur alkóhól á heila og líkama?

Lífvísindi: mannslíkaminn

Hvaða hlutverki gegnir miltað og er hægt að lifa án þess?

Læknisfræði

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Sagnfræði: mannkynssaga

Hvað gerðist í heimsstyrjöldinni síðari í grófum dráttum?

Stjórnmálafræði

Hvað er fasismi?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Þann 9. desember 2025 var tilkynnt að Vísindavefurinn fengi styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn. Í frétt á vefsíðu Stjórnarráðs Íslands segir þetta: Að auki hefur verið ákveðið að fimm milljónir króna renni til Vísindavefs Háskó...

Nánar

Sjá vísindafréttir

Sendu inn spurningu

Hvaða móðu er átt við þegar einhver fer yfir móðuna miklu?

Útgáfudagur:

Spyrjandi:

Höfundur:

Nýjustu svörin

Hvaða hlutverki gegnir karlfugl skógarþrasta á varptímanum?

Hvað eru flökkureikistjörnur og hvernig myndast þær?

Er hættulegt að vera í rafmagnsbíl í eldingaveðri?

Vísindadagatal 2. apríl

Sigurður Þórarinsson

1912-1983

Heitir reitir

Sigríður Sigurjónsdóttir

1960

Vinsæl svör Í dag Í vikunni

Hvað er dymbilvika og hvaðan kemur þetta nafn?

Hvaðan kemur orðið ballarhaf og hvað merkir það?

Hvers vegna er það siður að „gabba“ fólk fyrsta apríl?

Af hverju má ljúga þann 1. apríl?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað merkir skírdagur?

Hvað er dymbilvika og hvaðan kemur þetta nafn?

Hvað merkir skírdagur?

Hvaðan kemur orðið ballarhaf og hvað merkir það?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvaða rannsóknir hefur Ásgeir Brynjar Torfason stundað?

Hvað er dymbilvika og hvaðan kemur þetta nafn?

Hvað merkir skírdagur?

Hvaðan kemur orðið ballarhaf og hvað merkir það?

Af hverju fær fólk appelsínuhúð og hvað er hægt að gera við henni?

Hvers vegna er það siður að „gabba“ fólk fyrsta apríl?

Af hverju má ljúga þann 1. apríl?

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hvað er kreatín?

Hvað er húsdreki og af hverju er hann í húsakimum?

Önnur svör Í dag Í vikunni

Hvers vegna klæjar mann?

Hvað er kossageit og hvernig smitast hún?

Hvað er lungnaþemba og hverjar eru afleiðingar hennar?

Hvernig lýsir sjúkdómurinn lupus sér?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Hvað er fjörfiskur og hvað er til ráða?

Hvað er gyllinæð og hvernig er hægt að losna við hana?

Hvenær ber að nota hornklofa, []?

Hvað eru heimsálfurnar margar?

Vefmæling og notkun á vefkökum

Hvað er ennisholubólga og er hún læknanleg?

Hvað er hvítblæði og hver eru einkennin?

Hvað er BMI?

Hvað veldur vindgangi?

Hvað var Kristur að gera milli föstudagsins langa og páskadags, samanber trúarjátninguna?

Hvort er rétt að segja „að taka rétta hæð í pólinn” eða „að taka réttan pól í hæðina”?

Hvaða hlutverk hefur gallblaðran og hvaða áhrif hefur það á líkamann ef hún er tekin?

Hvað eru heimsálfurnar margar?

Hvað þýðir 'miðvikudagur til moldar'?

Hvaða áhrif hefur alkóhól á heila og líkama?

Hvaða hlutverki gegnir miltað og er hægt að lifa án þess?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Hvað gerðist í heimsstyrjöldinni síðari í grófum dráttum?

Hvað er fasismi?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Önnur svör
Í dag Í vikunni