Hvað er dá og læti hjá þeim sem hafa dálæti á einhverjum?

Útgáfudagur:

10.04.2026

Höfundur:

Guðrún Kvaran

Upprunalega hljóðaði spurningin svona:Hvað þýðir orðasambandið að hafa mikið dálæti á? Orðið dálæti er einkum notað í sambandinu að hafa dálæti á einhverjum ‘þykja vænt um einhvern, meta einhvern mikils’. Dá- er forliður sem getur verið bæði jákvæ ...

Sjá nánar

Vísindadagatal 10. apríl

Vísindasagan

Ignaz Semmelweis

1818-1865

Ungversk-austurrískur fæðingarlæknir, kallaður bjargvættur mæðranna, náði tökum á smitun barnsfarasóttar, langt á undan samtíð sinni í skilningi á smitun og sóttvörnum.

Nánar

Dagatal hinna upplýstu

Ísskápur

Þróun kælikerfa hófst á 19. öld en fyrstu ísskáparnir til heimilisnota komu fram árið 1913. Ísskápar geta ekki beinlínis myndað kulda á sambærilegan hátt og bakaraofnar mynda varma heldur færir ísskápurinn í raun varma frá einum stað til annars. Varminn er tekinn frá matnum í ísskápnum þannig að hann kólnar en varminn endar síðan í rýminu þar sem ísskápurinn er.

Nánar

Íslenskir vísindamenn

Ásdís Egilsdóttir

1946

Ásdís Egilsdóttir er prófessor emerita við Íslensku- og menningardeild Háskóla Íslands. Í rannsóknum sínum hefur Ásdís lagt áherslu á ýmis minna þekkt svið íslenskra miðaldabókmennta, svo sem heilagra manna sögur, helgikvæði, fornaldar- og riddarasögur.

Nánar

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Þann 9. desember 2025 var tilkynnt að Vísindavefurinn fengi styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn. Í frétt á vefsíðu Stjórnarráðs Íslands segir þetta: Að auki hefur verið ákveðið að fimm milljónir króna renni til Vísindavefs Háskó...

Nánar

Sjá vísindafréttir

Sendu inn spurningu

Hvað er dá og læti hjá þeim sem hafa dálæti á einhverjum?

Útgáfudagur:

Spyrjandi:

Höfundur:

Nýjustu svörin

Bera allar frumurnar okkar sama erfðaefni?

Eru flugur í híbýlum bara vegna óþrifnaðar?

Af hverju myndast þung frumefni í sumum stjörnum en öðrum ekki?

Vísindadagatal 10. apríl

Ignaz Semmelweis

1818-1865

Ísskápur

Ásdís Egilsdóttir

1946

Vinsæl svör Í dag Í vikunni

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað gerist við kynþroska?

Hvað er krían lengi að fljúga frá Íslandi til Suðurskautslandsins?

Hvað eru gróðurhúsaáhrif og hvernig geta gróðurhúsalofttegundir hækkað hitastig á jörðinni?

Bera allar frumurnar okkar sama erfðaefni?

Hvers konar dí er í því sem er dísætt?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Hvað er kreatín?

Hvað gerist við kynþroska?

Hvað er lágþrýstingur?

Hvers konar dí er í því sem er dísætt?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Af hverju heitir föstudagurinn langi þessu nafni?

Hvað er dymbilvika og hvaðan kemur þetta nafn?

Hvað gerðist á uppstigningardaginn?

Hvaða skipsflak liggur í fjörunni fyrir neðan Fossvogskirkjugarð?

Hver er eðlilegur blóðþrýstingur?

Íslenskar gæsalappir eru „svona“, en hvar finn ég '„' á íslenska lyklaborðinu?

Getur innrauð geislun í sánu valdið skaða á líkamanum?

Hvað er kreatín?

Hvað er húsdreki og af hverju er hann í húsakimum?

Önnur svör Í dag Í vikunni

Getið þið gefið mér einhverjar upplýsingar um útfærslu landhelginnar og þorskastríðið?

Hvað er eldgos?

Hvað er vöðvabólga og hvernig losnar maður við hana?

Get ég fengið að sjá rúnastafrófið eins og það var á Íslandi?

Hverjar eru algengustu villurnar í talaðri íslensku?

Hver er munurinn á dýra- og plöntufrumum?

Hvað hafa margir menn farið til tunglsins og hvernig líta þeir út?

Hvað getið þið sagt mér um geðhvarfasýki II og að hvaða leyti er hún ólík hringhygli?

Hvað var franska byltingin og hefur hún enn einhver áhrif á samfélagsmál í Evrópu og annars staðar í heiminum?

Hvernig er reiknað út hlutfall álagðs virðisaukaskatts og afturreiknaðs? (24,5% verða 19,68%)?

Hvað er búddismi?

Hver eru einkenni heilahimnubólgu og hvað er bráðaheilahimnubólga?

Við vinirnir erum að deila um hvort eigi að segja 'margur telur mig sig' eða 'margur telur sig mig'? Hvort er réttara?

Hvernig losnar maður við silfurskottur?

Hvað er bakflæði?

Hvað á maður að gefa smáfuglum, skógarþröstum og öðrum, að éta úti í garði á veturna?

Hvað eru mörg grömm af prótínum í einu meðalhænueggi?

Hver er uppruni og merking páskaeggsins?

Hver var Pálína sem hin svokölluðu Pálínuboð eru kennd við?

Hvað eru nýrnasteinar og hvað veldur þeim?

Af hverju fær maður sinaskeiðabólgu og hvernig er hægt að losna við hana?

Hvað er fasismi?

Hvað er lungnaþemba og hverjar eru afleiðingar hennar?

Hvað gerðist í heimsstyrjöldinni síðari í grófum dráttum?

Vísindafréttir

Vísindavefur HÍ fær styrk frá stjórnvöldum til að uppfæra Evrópuvefinn

Vinsæl svör
Í dag Í vikunni

Önnur svör
Í dag Í vikunni