Spurning
Af hverju þurfum við að anda að okkur súrefni til að lifa?
Spyrjandi
Kormákur Marðarson, f. 1993
Svar
Mikilvægum áfanga í sögu lífsins á jörðinni var náð þegar til urðu lífverur sem gátu hreyft sig af eigin rammleik og leitað þannig uppi fæðuna. Einnig gátu þær þá leitað sér skjóls og svo framvegis. En til þess að geta þetta þarf orku og þá orku fengu þessar lífverur með því að "brenna" efnum úr fæðunni eins og það er kallað, það er að segja að taka til sín súrefni úr loftinu sem hvarfast síðan við kolefni og önnur efni í fæðunni þannig að veruleg orka myndast. Svona brunahvörf eru einmitt eitt einfaldasta dæmið sem við þekkjum um efnahvörf sem losa mikla orku.En til þess að þetta gerist þarf súrefni að vera fyrir hendi í lofthjúpnum. Á fyrsta skeiði lífs á jörðinni var það ekki enda voru lífverur af þessu tagi þá ekki til. En þær lífverur sem þá lifðu byggðu einmitt upp súrefni í lofthjúpnum rétt eins og plönturnar í kringum okkur gera enn. Við eigum því þessum lífverum mikið að þakka.
En svarið við spurningunni er það að við notum súrefnið í hvers konar bruna í líkamanum, til þess að halda á okkur hita, halda ýmiss konar starfsemi líffæra gangandi, svo sem hjartslætti, meltingu og heilastarfsemi, og svo auðvitað í starfsemi vöðvanna sem gera okkur kleift að hreyfa okkur. Eins og spyrjandi greinilega veit lifir maður ekki lengi ef hann fær ekki súrefni, heldur kafnar hann, samanber til dæmis fólk sem drukknar.
Um þessa spurningu
Dagsetning
Útgáfudagur13.3.2008
Flokkun:
Efnisorð
Laugalækjarskóli súrefni orka bruni brennsla efnahvarf hreyfing kolefni lofthjúpur plöntur köfnun drukknun
Tilvísun
ÞV. „Af hverju þurfum við að anda að okkur súrefni til að lifa?“. Vísindavefurinn 13.3.2008. http://visindavefur.is/?id=7235. (Skoðað 18.6.2013).
Höfundur
ÞVprófessor emeritus, ritstjóri Vísindavefsins 2000-2010 og ritstjóri Evrópuvefsins 2011




