Spurning
Hvers vegna hafa nafnorš kyn?
Spyrjandi
Bergur E. Benediktsson
Svar
Ķslenska telst til mįlaęttar sem kölluš hefur veriš indóevrópsk mįl. Fornar heimildir um žessa mįlaętt (sanskrķt, grķska, latķna) sżna aš orš höfšu įkvešiš kyn, karlkyn, kvenkyn eša hvorugkyn eins langt aftur og tekist hefur aš rekja. Hettitķska, sem einnig er af žessari mįlaętt og elstar heimildir eru til um, hefur reyndar ašeins tvö kyn, samkyn og hvorugkyn og er um žaš deilt hvort hśn hafi tapaš kvenkyninu eša hvort hśn sżni eldra stig en sanskrķt, latķna og grķska.Žegar ķ elstu heimildum er ljóst aš ekki fór alltaf saman mįlfręšilegt kyn og raunkyn. Meš žvķ er įtt viš aš orš, sem bśast mętti viš aš vęri karlkyns eins og naut, er til dęmis hvorugkyns, svanni 'stślka' er karlkyns o.s.frv. Athuganir į elstu heimildum sżna aš orš sem vķsušu til karla eša karlkyns lifandi vera voru oftast karlkyns og žau sem vķsušu til kvenna eša kvenkyns lifandi vera oftast kvenkyns en frį žessu var žó fjöldi undantekninga. Orš sem tįknušu dauša hluti voru żmist karlkyns, kvenkyns eša hvorugkyns. Talsveršar rannsóknir hafa veriš geršar į kyni nafnorša ķ indóevrópskum mįlum og uppruna žess en margt er žar enn į huldu og umdeilt.
Sum indóevrópsk mįl, eins og til dęmis ķslenska, hafa haldiš žremur kynjum fram til žessa. Önnur hafa einfaldast, til dęmis danska sem greinir aš samkyn og hvorugkyn.
Um žessa spurningu
Dagsetning
Śtgįfudagur14.7.2000
Flokkun:
Efnisorš
Tilvķsun
Gušrśn Kvaran. „Hvers vegna hafa nafnorš kyn?“. Vķsindavefurinn 14.7.2000. http://visindavefur.is/?id=649. (Skošaš 19.5.2013).
Höfundur
Gušrśn Kvaranprófessor





