Eru ljóskur heimskar?

Svar

Fólk með ljóst hár er ekkert heimskara en fólk með dökkt eða rautt hár enda eru engin tengsl milli háralitar og greindarfars. Bæði er vísað til útlits og ákveðinna einkenna í fari fólks þegar sagt er að einhver sé ljóska. Ljóskur eru oftar en ekki sætar og kynþokkafullar, einfaldar, barnalegar og ósjálfstæðar. Enn fremur eru margir kallaðir ljóskur geri þeir eitthvað sem þykir heimskulegt, hvort sem um karl eða konu er að ræða.

Marilyn Monroe er ein frægasta ljóska sögunnar.
Þorgerður Þorvaldsdóttur segir í svari sínu við spurningunni: Af hverju eru ljóskur taldar heimskar? eftirfarandi um hvaðan mýtan um heimsku ljóskuna gæti verið uppruninn:

Nærtækasta skýringin á því er ef til vill tengsl ljóskunnar við hið barnslega. Á Íslandi og í öðrum vest-norrænum samfélögum þar sem hinn hvíti kynstofn er í meirihluta, er stór hluti allra barna ljóshærður en í flestum tilfellum dökknar hárið þegar við eldumst. Afskaplega fáir fullorðnir eru með náttúrulega ljóst hár. Meðvitað eða ómeðvitað eru því konur (og karlar) sem lita hár sitt ljóst að reyna á einhvern hátt að viðhalda æskuþokka og barnslegu útliti. Þar sem nútímasamfélag einkennist af gegndarlausri æskudýrkun, og konur gengisfalla stórlega bæði á atvinnu- og hjúskaparmarkaði þegar þær komast um eða yfir miðjan aldur, ætti ekki að koma á óvart að fjölmargar þeirra kjósi að lýsa á sér hárið, þótt oft fylgi ljóskustimpillinn þá í kaupbæti.

Þannig að þrátt fyrir að ljóskur séu ekki heimskari en fólk með annan hárlit, þá virðist það samt sem áður geta haft áhrif á álit fólks. Flestir gera sér þó eflaust grein fyrir því að ljóskur séu alls ekkert óhæfara fólk en annað. Staðalímyndin lifir þó enn góðu lífi, þá sérstaklega í heimi kvikmynda og tónlistar.

Frekara lesefni og heimild á Vísindavefnum:

• Af hverju eru ljóskur taldar heimskar? eftir Þorgerði Þorvaldsdóttur
• Er rauðhært fólk með gleraugu gáfaðra en annað fólk? [föstudagssvar] eftir ritstjórn
• Af hverju hefur fólk mismunandi háralit? eftir ÞV
• Hvaða munur er á ljósu og dökku hári? eftir Þuríði Þorbjarnardóttur
• Af hverju eru sumir heimskir en aðrir snjallir? eftir ÍDÞ
• Hvað er greind? eftir Sigurð J. Grétarsson
• Hvers vegna verður mannfólkið sífellt gáfaðra? eftir Heiðu Maríu Sigurðardóttur

Mynd:

• Wikipedia.com - úr myndinni The Prince and the Showgirl. Sótt 11.4.2011.

---

Þetta svar er í flokknum "bekkirnir spyrja" þar sem starfsfólk vefsins svarar spurningum frá grunnskólabekk í kennslustund, samkvæmt samningi. Lögð er áhersla á skjót svör, stutt og aðgengileg. Oft er byggt á öðrum svörum sem kunna að nýtast almennum lesendum betur.