Hvaða efnafræðilegi munur er á íslensku neftóbaki og sænsku munntóbaki?

Svar

Hrátóbakið sem notað er í íslenska neftóbakið kemur annars vegar frá Swedish Match í Svíþjóð og hins vegar frá Danmörku. Swedish Match er aðalframleiðanda sænska munntóbaksins sem kallast snus.

Íslenska neftóbakið fæst sem duft í dósum og tóbakshornum.

Snusið inniheldur blöndu af hrátóbaki (möluð tóbakslauf), vatni, salti, natrín karbónati (Na₂CO₃), bragðefnum og rakaefnum (e. humectants). Í íslenska neftóbakinu er hrátóbak, pottaska (kalín karbónat, K₂CO₃), ammoníak (NH₃), salt og vatn.

Tilgangurinn með viðbótarefnunum er mismunandi; saltið eykur bragð og kemur í veg fyrir örverugróður; karbónatið á að halda sýrustiginu stöðugu; rakaefnin (til dæmis própýlen glýkol og glýseról) binda vatnið í tóbakinu og halda þannig rakastiginu stöðugu auk þess sem þau koma í veg fyrir vatnsrof á efnunum í tóbakinu, það er að segja niðurbroti á efnunum vegna vatns.

Innihaldslýsingarnar í snusinu og íslenska neftóbakinu eru áþekkar en mismunurinn getur þó haft mikil áhrif á áferð vörunnar og upplifun fólks á henni. Vanalega hefur munntóbak hærra rakastig en neftóbak; snusið inniheldur til dæmis á bilinu 50 til 60% raka á meðan íslenska neftóbakið inniheldur um 30%. Hærra rakastig auðveldar meðhöndlun tóbaksins þar sem kornin loða betur saman. Annar mikilvægur munur er ammoníakið í íslenska neftóbakinu. Hlutverk þess er að hækka sýrustig tóbaksins og auka þar með upptöku á nikótíninu en einnig ver það tóbakið fyrir myglu. Snusið er hins vegar gerilsneytt með hitun; sýrustig þess er þó í kringum 8,5 sem er svipað og hjá íslenska neftóbakinu (8,45).

Snus er selt í pokum eins og þessum sem sést á myndinni en einnig sem duft.

Snusinu eru pakkað í dósir sem duft eða selt í grisjum (pokum). Duftið er hægt að sjúga í nös eða setja undir vör en pokarnir eru sérstaklega sniðnir að munnnotkun. Íslenska neftóbakið er hins vegar einungis fáanlegt sem duft í dósum eða tóbakshornum enda markaðssett sem neftóbak.

Íslenska neftóbakið er grófkornótt, sem þýðir að meira en helmingur tóbakskornanna er að minnsta kosti 0,5 mm í þvermál. Þetta er grundvöllurinn fyrir því að íslenska neftóbakið er leyfilegt hér á landi því í íslenskum lögum nr. 6/2002 stendur: „Bannað er að flytja inn, framleiða og selja fínkornótt neftóbak og allt munntóbak, að undanskildu skrotóbaki.”

Kornastærð sænska snussins er hins vegar mismunandi eftir tegund. Ekki fundust nánari heimildir um kornastærð snussins sem gæti gefið glöggari sýn á það hvaða snustegundir eru grófkornóttar og hverjar eru fínkornóttar.

Heimildir:

• Lög nr. 6/2002. Skoðað 04.02.12.
• Swedish snus. Skoðað 04.02.12.
• Rakastig í snus og íslensku neftóbaki. Skoðað 04.02.12.
• Yfirlitsgrein um sænskt snus. Skoðað 04.02.12.

Myndir:

• Neftóbaksdós og -horn. Sótt 04.02.12.
• Snus í pokum. Sótt 04.02.12.