Hvernig er best að koma í veg fyrir sólbruna?

Svar

Besta ráðið til þess að koma í veg fyrir sólbruna er að forðast sólina, til dæmis með því að hylja húðina með fatnaði, nota hatt og sólgleraugu þar sem sólin getur einnig skaðað augun. Ef það er ekki gert eða gerlegt af einhverjum ástæðum þá er mjög mikilvægt að nota sólvörn til þess að draga úr líkum á að skaða húðina. Eins er mikilvægt að hafa í huga að geislar sólarinnar eru sterkastir um miðjan daginn.

Á vefnum Doktor.is er fjallað um sólböð og sólbruna og þar eru talin upp nokkur atriði sem vert er að hafa í huga varðandi sólbruna. Þau eru:

• Hættan á sólbruna er einnig fyrir hendi þrátt fyrir að skýjað sé. Um 30-50% útfjólublárra geisla sólar ná í gegnum skýin.
• Meiri hætta er einnig á sólbruna þegar vindur blæs því viðkomandi finnur þá síður fyrir geislum sólar og hitanum sem frá þeim streyma.
• Þegar dvalið er nærri sjó eða snjó margfaldast hættan á sólbruna vegna endurkasts.
• Vatns- og sjóböð auka líkur á sólbruna. Hægt er að fá vatnshelda sólarvörn eða nota efni sem byggjast á liposomum. Gagnstætt öðrum efnum virka liposomum-efni undir yfirborði húðarinnar.
• Varast ber áreynslu í hita og forðast ber að láta húðina verða rauða. Stutt og áköf sólböð eru skaðleg og geta hraðað þróun krabbameins í fæðingarblettum, sem einnig kallast illkynja melanoma.
• Vökvatap með svita undir kringumstæðum mikils hita getur valdið blóðþrýstingsfalli og yfirliði.

Húðsjúkdómalæknar mæla ekki með sólböðum því öfugt við það sem margir halda er sólbrún húð ekki merki um heilbrigði heldur sólskaða.

Á Vísindavefnum er meira fjallað um húð og sól í svörum við eftirfarandi spurningum:

• Hvers vegna verðum við brún af því að vera mikið í sól?
• Eru meiri líkur á að fá húðkrabbamein í ljósabekkjum en í sól?
• Hvernig verka brúnkukrem?

Mynd:

• eHow.com. Sótt 296.2009.

---

Þetta svar er eftir nemendur í Háskóla unga fólksins, námskeiðum á vegum HÍ fyrir 12-16 ára ungmenni í júnímánuði 2009.